Stowarzyszenie na rzecz gminy Brzeszcze Brzost

Logo Stowarzyszenia na rzecz gminy Brzeszcze Brzost

Biuletyn Informacji Publicznej

90 lat po odzyskaniu niepodległości

Krzyż przydrożnyOd trzech lat Stowarzyszenie na rzecz Gminy Brzeszcze „Brzost” we współpracy z Gminą Brzeszcze realizuje wieloletni projekt „Milczący świadkowie naszej historii – kapliczki i krzyże przydrożne”. Jego celem jest prowadzenie prac restauratorsko – konserwatorskich obiektów małej architektury, usytuowanych na gruntach stanowiących własność Gminy Brzeszcze.

Dotychczas, ze środków uzyskanych przez Stowarzyszenie „Brzost” w ramach corocznych konkursów ogłaszanych przez Gminę Brzeszcze dla organizacji pozarządowych została odnowiona figura św. Jana Nepomucena z 1779 r. w Skidziniu oraz krzyż przydrożny wraz z oryginalnym kamiennym ogrodzeniem Ukrzyżowanie z Grupą św. Jana z 1816 r. w Brzeszczach, popularnie zwany Dembińskiej, znajdujący się przy skrzyżowaniu ulic Ofiar Oświęcimia z Przecieszyńską.

Kapliczki i krzyże przydrożne stanowią ważną część krajobrazu kulturowego Polski. Od wieków sytuowane na rozstajach dróg, w szczerych polach w przydomowych ogrodach są wyrazem wyznawanej wiary, a także świadkami naszej historii. Ich powstanie związane jest z ważnymi wydarzeniami w życiu narodu, społeczności lokalnej, rodziny. Są wotami wdzięczności za odzyskaną wolność, wygraną bitwę, wysłuchaną prośbę, czy jak w przypadku krzyża przydrożnego Ukrzyżowanie na Nazieleńcach podziękowaniem za szczęśliwy powrót z I wojny światowej.

Michał Baraniak, fundator Ukrzyżowania urodził się w rodzinie chłopskiej na Nazieleńcach pod koniec XIX wieku. Wówczas Polska znajdowała się pod zaborami. Wieś Brzeszcze była pod zaborem austriackim. Do dzisiaj, nad Wisłą, gdzie przebiegała granica między zaborem pruskim i austriackim znajduje się słup graniczny – świadek tamtego okresu. Kiedy w 1914 roku wybuchła I wojna światowa, w której trzy mocarstwa rozbiorowe stanęły przeciw sobie do walki, Michał Baraniak miał czterdzieści lat. Wkrótce został zmobilizowany do armii austriackiej i jako sanitariusz wysłany na front albański. W domu i gospodarstwie na Nazieleńcach zostawił żonę z czworgiem dzieci. Wyruszając na wojnę przyrzekł przed Panem Bogiem, że jeżeli szczęśliwie wróci do rodziny, to w dowód wdzięczności ufunduje krzyż przydrożny. Tak też się stało i w 1927 roku na terenie swego gospodarstwa wypełnił swoje przyrzeczenie.

krzyż Od tamtego czasu minęło osiemdziesiąt lat. Potomkowie fundatora dbali o krzyż i jego otoczenie. Z biegiem czasu piaskowiec, z którego pierwotnie został wykonany krzyż został pokryty farbą olejną, płytkami ceramicznymi, a czas i czynniki atmosferyczne dokonały dodatkowych zniszczeń.

W 2008 roku, dla uczenia 90 rocznicy odzyskania niepodległości, z którą to nierozerwalnie jest związana historia krzyża na Nazieleńcach zostały z inicjatywy Stowarzyszenia „Brzost” przeprowadzone prace restauratorsko – konserwatorskie obiektu. Dotacje na sfinansowanie zadania Stowarzyszenie „Brzost” uzyskało w ramach konkursu ogłoszonego przez Gminę Brzeszcze dla organizacji pozarządowych. Ponadto w kosztach uczestniczyła miejscowa Spółka Pastwiskowa, Samorząd Osiedlowy nr 3 i Stowarzyszenie „Brzost”.

W ramach prac restauratorsko – konserwatorskich przeprowadzonych przez dyplomowanych konserwatorów Agnieszkę Żydzik Białek i Wojciecha Białek zostały m.in. usunięte płytki ceramiczne, powłoki farby olejnej, całkowicie zrekonstruowany cokół, odtworzona polichromia figury Matki Boskiej i Ukrzyżowania, wypionowany obiekt.

Poświęcenie krzyża10 listopada 2008 roku, w przeddzień 90 rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę odbyło się poświęcenie i oddanie społeczności Gminy Brzeszcze krzyża przydrożnego Ukrzyżowanie z 1927 r. po konserwacji. Uroczystość przebiegała w słonecznej, jesiennej scenerii Nazieleniec. W samo południe, kiedy to we wszystkich kościołach Polski rozbrzmiały dzwony wzywające na modlitwę Anioł Pański, a nad głowami uczestników rozległ się mocny dźwięk brzeszczańskich dzwonów, ks. Roman Sala z parafii p.w. św. Urbana w Brzeszczach rozpoczął modlitwę „Anioł Pański zwiastował Pannie Maryi(...) , po której poświęcił krzyż i wspólnie została odmówiona dziesiątka różańca świętego w intencji fundatora i poległych w walce o wolność.

Historię krzyża przydrożnego Ukrzyżowanie przedstawiła Barbara Wąsik, po czym Zespoły Regionalne z terenu Gminy Brzeszcze pieśnią „My pierwsza brygada” zachęciły ponad stu osobową grupę uczestników do wspólnego śpiewu pieśni patriotycznych. A kiedy zaintonowano „Boże coś Polskę” i wszyscy w postawie stojącej śpiewali (...)Ojczyznę wolną pobłogosław Panie(...) trudno było ukryć wzruszenie wywołane jej treścią.

Na zakończenie organizatorzy zaprosili wszystkich uczestników do wspólnego stołu na bigos, a gościnni mieszkańcy Nazieleniec częstowali domowymi wypiekami. Słoneczny dzień, złotej polskiej jesieni, sprzyjał atmosferze uroczystości. Były śpiewy, rozmowy, wspomnienia, a wśród nich (...) miałam wtedy pięć lat i do dzisiaj widzę postać Michała Baraniaka, wysokiego mężczyznę, stojącego z boku dopiero co postawionego krzyża(...), tak swojemu wnukowi przekazywała zapamiętaną chwilę z 1927 roku, Bronisława Pieczka, 86 letnia mieszkanka Nazieleniec.

PODZIĘKOWANIE

Organizatorzy: Spółka Pastwiskowa, Samorząd Osiedlowy nr 3 oraz Stowarzyszenie „Brzost” serdecznie dziękują za społeczną pracę i zaangażowanie w zorganizowanie uroczystości: Aurelii Kubeczko i mieszkańcom Nazieleniec, Violetcie Chechelskiej, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 1 im. Stanisława Staszica w Brzeszczach, Zofii Momot, Annie Kopijasz, Danucie Bielenin, Agnieszce Moś, Zygmuntowi Baraniak z synem Michałem, Tomaszowi Król, Piotrowi Stawowy, Zdzisławowi Kopijasz, Stowarzyszeniu „Obiektyw”, Zespołom Regionalnym „Brzeszczanki”, „Borowianki”, „Jawiszowianki”, „Przecieszynianki”, Kapeli Zasolanie”, zespołowi „Tęcza” oraz pracownikom Ośrodka Kultury i Straży Miejskiej.

BW, 2008-11-10

Wszystkie projekty >>

STOWARZYSZENIE NA RZECZ GMINY BRZESZCZE „BRZOST”

HISTORIA •  KULTURA  •  TRADYCJA